خاطرات هنرپیشه نقش دوم

اثر ماندگاربهرام بیضایی با کارگردانی درخشان افشین زمانی

اردیبهشت و خرداد ۱۳۹۷

صمد چینی فروشان عضوکانون ملی منتقدان تئاتر

این روزها، تالار ناظرزادهی تماشاخانهی ایرانشهر، نمایشی را به صحنه برده است که در زمستان ۹۴ حضوری موفق و فراموش نشدنی درتالار سنگلج را تجربه کرده بود. افشین زمانی با اجرای بسیار چشم نواز و تاثیرگذار خود از نمایشنامهی « خاطرات, هنرپیشه,ی نقش دوم» (۱۳۶۰) اثر بهرام بیضایی دراین تالار، یکباردیگر ثابت می کند که هنوز تئاتر ما زنده است؛ که چارهی کار تئاتر امروز ما، نه حضور سلبریتی های بی خبر از ماهیت واقعی تئاتر، نه تسلیم شدن کارگردانان به نیات فرصت طلبانهی سرمایه گذاران مالی، نه نادیده انگاری شعور مخاطب از طریق اعمال ترفندها، شعبده ها و تردستی های حقیر صحنه ای- یعنی همهی آنچیز هایی که به قول فردوسی به خواری هنر و ارجمندی دروغ و تزویر می انجامد- بلکه بازگشت به معیارهای اصیل و فرهنگساز تئاتر، بازگشت به نقش خلاقه و صادقانهی تئاتر در ارضای نیازهای زیبایی شناختی و معناشناختی همزمان مخاطب است؛ که چارهی کار تئاترما، دوری گزیدن از عوام گرایی و زدودن صحنه ها از دروغ و تزویر است.

درباره متن:

نمایشنامهی خاطرات هنرپیشهی نقش دوم، در آشکارترین وجوه ساختاری و معناشناختی خود، یک درامِ رواییِ شبه مستند است که درآن، بخش کوچکی از واقعیت های اقتصادی- اجتماعی مربوط به دو دههی ۴۰ و۵۰ تاریخ معاصر ایرانِ پیش از انقلاب(اصلاحات ارضی و پناهجویی روستائیان به شهرها)، محور پرداخت یک رویداد دراماتیک انتقادی و تفکر برانگیز قرار گرفته است. این نمایشنامه همچنین، در پنهان ترین وجوه ساختاری و دلالی خود، یک سوگنامه یا تراژدی اجتماعی- تاریخی بر محور کلیدی ترین نقطه ضعف جامعهی ایرانی، یعنی ضعف هویتی آن، در پی سیزده قرن تاریخ پر کشاکش این سرزمین است.