دربارهی نمایش کوریولانوس

دربارهی نمایش کوریولانوس

چرا هنرمندان ما به توده ها توهین می کنند؟

آیا کوریولانوس مصطفی کوشکی واقعا بازتاب دهندهی مسئله ای از مسائل زمانهی ماست؟ آیا دستکاری عامدانهی کارگردان - خوانشگر این نمایش در اثر شکسپیر، قابل دفاع یا توجیه است؟ آیا در نوع رویکرد اجرایی و ساختار نمایش او ردپایی از یک نظریهی اجرایی تازه قابل ردیابی است؟

درسه گانهی قدرت، مردم، قهرمانِ طراحی شده در این نمایش که گویا با الگوبرداری واژگونه ازسه گانهی اریستوکراسی، مردم و قهرمان نمایش کوریولانوس شکسپیر حاصل شده است، برخلاف اثر مبداء ، توده ها موجوداتی پراکنده، زبون، شهوت ران، همیشه ناراضی، ذاتا غیرقابل اعتماد و مستحق عامریت توصیف شده اند؛ خوانشی متاثر از ذهنیت مستبدی که هم، عدم ضرورت گفت وگوی قدرت با جامعه را توجیه می کند و هم، از مدافعان (قهرمانان) احتمالی حقوق توده ها، چهرهی خود شیفته و غرق در امیال قدرت طلبانه ای می سازد که نگاهشان به توده ها صرفا نگاهی ابزاری است.

مصطفی کوشکی در این نمایش، عامهی مردم را، تودهی زیاده خواهی تصویر می کند که از سر بی عاری و تن پروری همیشه شعار می دهد و اعتراض می کند و از آنجایی که ذاتا منفعت طلب و متفرق است، مستحق انواع سوء استفاده ها، هم ازجانب بیگانگان و هم، از سوی قهرمانان احتمالی خود است. قهرمانان چنین مردمانی هم، ازآنجایی که ذاتا موجودات خودبزرگ بین و خودشیفته ای هستند، به راحتی می توانند هم به منافع تودها و هم به کشورشان خیانت کنند. و البته که چنان توده هایی جز چنین قهرمانانی را شایسته نخواهند بود؛ قهرمانانی که به دلیل طبع پر جوش و خروش و سلبریتی منشا نه شان، نه تنها گوش شنوایی به التماس های مادر- سرزمین خود ندارند بلکه همیشه بهترین هدف برای سوء استفادهی بیگانگان هستند. و طبیعی است که دریک چنان آشفته بازاری، از هرگونه اعتراض احتمالی این توده ها هم چیزی جز فروپاشی یا حتی سلطهی قهرمان- سلبریتی های بی منطق و بی هویت و سرانجام، سلطهی بیگانگان نصیب جامعه نخواهد شد.