باید به حال «تئاتر آزاد» یا کمدی معاصر ایران گریست

باید به حال «تئاتر آزاد»

یا

کمدی معاصر ایران گریست

صمد چینی فروشان عضوکانون ملی منتقدان تئاتر

در روزهای پایانی فروردین ۹۸ به اصرار یکی از دوستان، برای تماشای یک نمایش به اصطلاح «کمدی آزاد»، با عنوان « بیمارستان»، به سینما المپیک- واقع دربخش شرقی شهرک المپیک- رفتم و با نمایشی مواجه شدم که همهی تصوراتم در بارهی فرهنگ عمومی کشور و درایت (و حتی صداقت) دستگاه های مدعی متولیگری آن را از اساس دگرگون کرد.

اگر «بیمارستان» را تمثیلی از جامعهی امروز ایران، بویژه در اوضاع و احوال پرآسیب کنونی اش تصور کنیم آنگاه، ایدهی ادعایی موجود در پس طرح نمایش (که در پارهی انتهایی بر آن تاکید می شود) را ممکن است بتوانیم ترغیب همدلی میان آهاد ملت و تلاش برای شادی افزایی و کاهش آلام جامعه ( بیمارستان ) تلقی کنیم اما، آنچه از «بیمارستان» نمایشی جامعه ستیز و مقوم گسست فرهنگی فراهم می کند، فرآیند (اگر بتوان گفت) داستانی طراحی شده برای بازنمایی همین ایدهی به اصطلاح محوری ادعایی آن است.

ویژگی عمدهی نمایش بیمارستان، شبیه - نمایی یا این همان سازی بیمارستان با تیمارستان بود. این تناقض، اگرچه می توانست کلید ورود به جهان کمیک نمایش باشد اما با اولویت یابی کنش های روان نژندانه و بسیار فرهنگ ستیز، در جریان پرداخت صحنه ها، کارکردی به تمامی ویرانگر و تراژیک می یابد. به عبارت دیگر، از همان صحنه های اولیه به نظرمی رسد که نمایش بیمارستان، نه با حضور یک گروه کمدین بلکه با حضور جمعی از بیماران به واقع روان نژند، تدارک دیده شده است.