بررسي انتقادي ويژگي هاي ساختاري نمايش آدمكش (نوشته عباس عبدالله زاده و كارگرداني محمد زوار بي ريا)1391صمد چيني عرضهان .عضو كانون منتقدان تئاتر.درام وادبيات دراماتيك ، برخلاف ادبيات غير دراماتيك كه به توصيف و تشريح وعمل مي پردازد، مخاطب را مستقيما و بي واسطه با عمل در حال وقوع مواجه مي كند و به همين دليل هم مخاطب،خواه ناخواه، درآن درگيروعميقا ازآن متاثرمي شود. اما واقعا عمل دراماتيك چه معنايي دارد و درك درام نويسان و كارگردانان جوان معاصرما ،چه تهراني و چه شهرستاني(ضمن احترام به آن تعدادانگشت شمادامه مطلب

«سر به ازای سرنیزه»نوشته‌ی ناصح کامگاری 1402صمد چینی ارائهانبا ورود تدریجی مدرنیسم درغیاب مدرنیته به ایران قبل و بعد از مشروطه، آنچه که به غلط هنر« ادبی» یا «ادبیات!!» نامیده می‌شد و از اواسط قرن نهم میلادی تا اواسط قرن ۱۲ شمسی بر ذهن و روان ایرانی مسلط شده بود- هنری عاری از تخیل و سرشار از توهم و خیال - به تدریج، از خواب کابوس وار خود برمی خاست تا از طریق ترجمه و اقتباس دستآوردهای انسان مدار فراسوی مرزهای زیسته‌ی خود، جهان تازه ای برای مخاطبان هویت باخته و پراکنده‌ اش فراهم نماید؛ مسیر پر پیچادامه مطلب

پیشنهادهای مربوط به اصلاح جایگاه شوراهای نظارت تئاتراستان‌ها درسیاست های کلان تئاتری کشور1394 استان البرزباتوجه به حدود چهارسال تجربه ی فعالیت تمام وقت ام درشورای نظارت تئاتراستان البرز- ازبدو تاسیس این استان- ونتایج حاصل ازمطالعاتی که درطی این مدت، درزمینه ی تحلیل نقش مثبت وسازنده و بعضاً منفی شوراها درسیرتحول تئاتر استان ها انجام داده ام؛ونیزباتوجه به تحولات منفی ای که به تازگیً ،دربرخی ازاستان ها،در مناسبات میان ادارات کل وشوراهای نظارت استان ها، تحت تاثیروبه بهانه ی کمبود بودجه رخ داده استادامه مطلب

پاسخ سئوالات دانشجوی کارشناسی ارشد تربیت مدرس: 1395 ۱- آیا تئاتر صرفا با حمایت دولت می تواند به آفرینش خود بپردازد یا یک گروه تئاتری هنوزهم می تواند بدون حمایت دولتی به حیات خود ادامه دهد؟ این بستگی به شرایط اقتصادی-اجتماعی و بخصوص فرهنگی هر سرزمینی دارد . می دانیم که مثلا جنبش آف.آف برادوی در آمریکا، جنبشی متشکل از گروه های جوان هنرمند از حوزه های مختلف هنری - از نقاشی و موسیقی گرفته تا نمایش و هنرهای تجسمی- بود که فعالیتش را بطور خصوصی و در بدترین شرایط اقتصادی و حتی سیاسی آغاز کرد.البته در ادامه مطلب

يادداشتي بر نمايش « هنگامي كه بلبل از خواندن باز مي ايستد »تجربه موفق مونولوگ نويسي دراماتيك: مطابق رمانی از نویسنده‌ی فلسطینی «رجاء شهاده»، بها دراماتورژی و کارگردانی "فیلیپ هوارد"خلاصه: "از دیدگاه نویسنده‌، آن‌ها (رهبران) با سخنان و تصمیمات تحریک‌آمیز سیاسی ـ تبلیغاتی خویش که هدفی جز تهییج عواطف و احساسات مردم فلسطین ندارد، زمینه‌ی یک خودکشی عمومی را فراهم کرده‌اند؛ او رهبران فلسطین را به علت سوءاستفادة نظامی از احساسات و عواطف جوانان و نوجوانان فلسطینی محکوم می‌کند و ‌آنان را مسئول کنشهای غیادامه مطلب

« تياتر اجباري »يك فارس سطحي و عوامانه !! نقدي بر نمايش « تياتر اجباري» صمد چيني عرضهان عضوکانون ملی منتقدان تئاتر (۱۳۸۳) «تیاتر اجباری» در پس ظاهر کهن نمای خود، به گونه‌ای ناخودآگاه، برخی از جریان‌های تئاتری روزگار ما را به سخره گرفته است؛ از این منظر، «تیاتر اجباری‌» را می‌توان نقدی بر بخشی از تئاتر امروز تلقی کرد. «تیاتر اجباری» در کلیت خود، استعاره‌ای از وضعیت هنرمند و تئاتر و رابطه‌ی این دو با عوامل قدرت است. این «نمایش» (و نه تئاتر)، هم در حوزه‌ی ساختار و ریختار ظاهری و هم در حوزه‌ی زادامه مطلب

سخنرانی من درنشست هم‌‌اندیشی هنرمندان تئاترالبرز با مدیرکل به‌روز استان (دی ماه ۱۳۹۲)من دراینجا، نه به عنوان عضوشورای نظارت تئاتر بلکه به عنوان یک مدرس ومنتقد ، عضو کانون ملی و کانون جهانی منتقدان تئاتر و شاید‌، مهم ترازهمه‌ی این‌ها‌، به عنوان یک شهروند متخصص ایستاده‌ام و قصد دارم با تصویر نسبتاً مفصلی که از وضعیت تئاتراستان به دست می‌دهم‌، سهمی در مانایی خاطره‌ی دوران مدیریت جناب آقای حسینی (به عنوان مدیرکل ارشاد استان) داشته باشم؛ کسی که به تایید سوابقش درسالیان گذشته شک ندارم که دوران مدیریت‌ادامه مطلب

چرا مسئولین استان البرز، نسبت به ‌تئاتر این استان، با بی‌اعتنایی برخورد می‌کنند نگاهی به "هفت طبقه" نوشته‌ی محسن سراجی با کارگردانی فرانک فروتن (۱۳۹۴) ۲۲مهرماه ۹۴، شب هنگام،در مکان موقت تئاترشهرکرج، یعنی طبقه ی اول ساختمان کتابخانه‌ی حافظیه‌ی کرج واقع در بلوارکاج که بعداز تاسیس تئاترشهرِ شایسته و مطابق شانِ این مردم در مکانی مناسب و در دید‌رس عموم، می‌تواند تئاتر منطقه‌ای مناسبی برای ساکنین محلات اطراف باشد ( ای کاش روزی استانداری و شهرداری کرج، مجموعه‌ی "نژاد فلاح "را از سربزرگواری و مسئولیت‌ادامه مطلب

درباره‌ی نمایش «هاله» به نویسندگی و کارگردانی بهنام رضایی (۱۴۰۳)اگر هنوز هم به تئاتر علاقمند هستید، پس از خواندن این متن، حتمن نمایش «هاله» را در تماشاخانه‌ی نوفل لوشاتو به تماشا بنشینید.چند روز پیش (پس از مدت‌ها دوری از سالن‌های تئاتر) به دعوت و اصرار عزیزی به تماشای نمایش «هاله» در تماشاخانه‌ی نوفل لوشاتو رفتم. دراتمام نمایش، طبق رسم و آئین ناپسند و تظاهر‌آمیز متداول شده در تئاتر دو دهه‌ی اخیرمان، پس از نامیده شدنم، درکنار چندین نام -آشنای حاضر درتماشاخانه، به اصرارعکاس گروه، پای پوستر نمایش ادامه مطلب

نگاهی به متن واجرای کمدی دیده‌بانان دیده‌بانان داستان جنگ و ماهی های خال خالی نوشته ی پی یر- روبرلوکلرک ، به ترجمه و کارگردانی محمدرضاخاکی (۱۳۹۳) دیده‌بانان،بیانیه‌ی دراماتیک طنزآمیزی علیه جنگ و تحلیل دیرینه شناسانه‌ای برگفتمان‌های فرهنگی مسلطی است که درطول تاریخ،زمینه‌های ذهنی وقوع جنگ‌ها را فراهم کرده‌اند. دیده‌بانان در ادامه،هجویه‌ی هوشمندانه‌ای بر روابط قدرت در دوران معاصر و تحلیلی طنزآمیز بر مناسبات قدرت و سنت است. دیده‌بانان، ازطریق هجو و هزل و تمسخر داده‌های افسانه‌ای وتاریخیِ حمایادامه مطلب

درباره‌ی کتاب «فلسفه‌ًي تئاتر»نوشته‌ی رضا شیرمرز ۱۴۰۲ وقتی اوضاع «شهر۱»ی خراب باشد، آدم‌هایش، گرچه گاه دورهم جمع می‌شوند، حتی مجالس و نشست هایی برپا کرده و باهمدیگر گفت و شنود(که بهتر است بگوییم:گفتا گفت) می‌کنند، اما همه اسیر تنهایی خود هستند؛ همه‌ی‌چشم‌ها به پایین و به ناکجا دوخته‌است و هیچکس به اعماق، به اطراف و به دیگری نظر نمی‌کند؛ مگر جایی اتفاق بزرگی – مثل یک انفجار- رخ بدهد که در چنین وضعیتی هم، جز اقلیتی، هیچکس علاقه‌ یا دغدغه‌ای برای کشف و درک چرایی وقوع حادثه از خود نشان نمی‌دهد! فقادامه مطلب

پاسخ به سئوال یک خبرنگار دهه‌ی‌ 1380 - تئاتر، اساساً در طول تاريخ ،جايگاهي درفرهنگ ما و لذا در ميان خانواده هاي ايراني نداشته است .علت آن هم روشن است؛فرهنگِ بيگانه با گفت و گو، قادر به توليد تئاترنيست: هنري كه مسائل عام و خاص بشري را ازطريق كشمكش ميان انسان با خود يا ديگري، بربنيان يك طرح داستاني معين (باتعاريف خاصش در طول تاريخ) ميان مخاطبانش به گفت وگو مي گذارد. باوجود اين اما، نياز به گفت و گو و درك ضرورت آن، ازهمان قرون اوليه،در فرهنگ ايراني و در ميان هنرمندان و فرهيختگان انگشت شماراين مادامه مطلب

آسیبشناسی تئاتر «دفاع مقدس»۱دربارهی آسیبشناسی تئاتر و جشنوارهی «دفاع مقدس» ۱۳۸۲ صمد چینی فروشانوظیفه و کارکرد هرنوعی از هنر، بویژه هنر تئاتر، بهرهگیری از تجربههای انسانی، فردی، اجتماعی و... به منظورخلق تجربههای زیباییشناختی تازه و فراهم کردن زمینههای ذهنی و عینی نوظهور برای ورود به حوزههای شناختی و معرفتی تازهتر و متفاوتتری است که واقعیت، بی دخالت هنرمند نوآور و صاحب سبک، هیچ امکانی برای تحقق و توسعهی آن در حیات فردی و اجتماعی در اختیار ندارد.حال در ارتباط با موضوع بحث این مقال، یعنی تئاتر «دفاع مقدس» و به تبع آن، جشنوارهی «دفاع مقدس»، این سئوال مطرح میشود که آیا: این جریان یا شاخهی تئاتری، طی این سالها، توانسته است برای مخاطبان خود، تجربهای معرفتی و زیباییشناختی- به مفهوم پیشگفته- را به ارمغان آورد؟ پاسخ، به شهادت اظهارات متولیان این حوزهی تئاتری و واکنشهای منتقدان و صاحبنظران، کاملن منفی است؛ هرچند نباید برخی نمونههای نسبتا موفق و جرقهآسا را در این میان نادیده انگانشت. در این صورت آیا با مرور و تحلیل دستآوردها و عملکردهای هنرمندان، مسئولین و متولیان این جریان تئاتری و نتایج حاصل از آنها، میتوان، بیآنکه درگیر موارد جزئی و بازیهای متداول کلامی و کلیگوییهای سرگیجهآور شد، دلایل عمده و اصلی این وضعیت را که مایلم آن را با واژهی «بحران» مورد تاکید قراردهم، از منظر آسیبشناسی تبیین کرد و توضیح داد؟در این مورد، پاسخ، با قدری فروتنی و تسامح، البته مثبت است و صاحب این قلم، اگرچه مدعی دستیابی به پاسخ نهایی نیست، اما ادعای یافتن کلیدواژههایی را دارد که میتوادامه مطلب

معضلات تئاتر ایراندلیل عقبماندگی جامعهی تئاتری،نزاعهای به ظاهر ایدئولوژیک است۱ ۱۳۸۴ صمد چینی فروشان- وضعیت تئاتر امروز را چگونه تحلیل میکنید؟- وضعیت تئاتر ایران (امروز) را باید از گذر تاریخی آن طی حدود ۸۰ سال گذشته تحلیل کرد: تولد تئاتر در ایران نتیجهی مستقیم تحولات مشروطه خواهی و بیداری تشخص ملی- فرهنگی و سیاسی ایرانیان بوده است.ایرانیان، طی قرنها از فعالیت فرهنگساز مهمی به نام "تئاتر" که به گونهای آگاهانه، از آئین و مراسم آئینی فاصله گرفته و به پدیدهای غالب در گفتمان غیر دینی جامعه بدل شده باشد، محروم بودهاند. اگر از اقدامات امیرکبیر در ارتباط با تعزیه و تاسیس دارالفنون که به مهمترین پایگاه تربیت نوزاد تئاتر در ایران بدل شد بگذریم، پیدایی و رشد جدی تئاتر به معنایی که گفته شد را مدیون آدمهایی نظیر معزالدیوان فکری و سیدعلی نصر و همفکران آنها هستیم که اغلب یا شغل دولتی را رها کرده بودند و یا دانش آموختهی اروپا بودند. تاسیس اولین هنرستان یا هنرکدهی هنرپیشگی در حدود اواخر دههی ۹۰ قرن سیزدهم(۱۲۹۷) در تهران که با هدف متعالی و فرهیختهی بیداری فرهنگی مردم ایران از خواب قجری تدارک دیده شد، نوعی از تئاتر متعهد را در کشور ما پایهگذاری کرد که مدافعان و فعالان آن، همگی تا سالیان دراز، هنرمندان عرصههای مختلف شعر و ادبیات و فرهنگ نوین ایران بودند که یا درکنار هنرمندان تئاتر فعالیت میکردند و یا خودشان را به عنوان روشنفکر و درجایگاه روشنگری، نسبت به تئاتر، متعهد احساس میکردند.هنوزهم داستانهای زیبای اولین اجراهای آنها(اجرای جنرال) شنیدنی است. این موج تئاتر روشنفکری و متعهد که مردم عادی شهر را آگاهاادامه مطلب

نقد نمایش«مرداب روی بام» نوشته و کارگردانی " رضا گوران"براساس نمایشنامهی «دُنا رُزیتا» اثر "فدریکو گارسیا لورکا" «لحظات تجریدی و گسستهای شاعرانه» سال ۱۳۹۳ صمد چینی فروشان"لورکا"، داستان نمایشنامهی «دُنا رُزیتا» یا «زبان گلها» را با نام چند گل و گفتوگوی طنزآمیز میان عمه و خدمتکار، دربارهی ضرورت وجودی گلخانهای آغاز میکند که گویا رطوبت آن دارد به تدریج به همهی خانه و اشیاء آن نفوذ میکند. در واقع، "لورکا" با این مقدمه، توجه مخاطب را به جنبهی استعاری داستان نمایشنامهی خود جلب میکند. زن خدمتکار، گلها را به راهبههای ژندهپوش و همهی آن چیزهای افسرده و غمگینی تشبیه میکند که بوی مرده میدهند. پایانبند این گفتوگوی آیرونیک هم، ورود گرم و پرحرارت " رُزیتا"ست که از نواختن ناقوسهای کلیسا خبر میدهد.وقتی این مقدمه را با سرآغاز نمایشنامهی«مرداب روی بام» نوشتهی"رضا گوران"– براساس نمایشنامهی «دُنا رُزیتا» اثر "فدریکو گارسیا لورکا"- و نیز عنوان انتخاب شده برای آن را با عنوان اثر "لورکا"مقایسه میکنیم، متوجه تحول عمدهای در موقعیت شخصیتها و پیرنگ داستان اولیه میشویم. خطری که خدمتکار نمایشنامهی"لورکا" از آن سخن میگفت، حالا دیگر تا بالای سقف خانه نفوذ کرده و احتمال فروپاشی آن جدیتر شده است(تمثیلی از جامعهی درحال فروپاشی). "عمه" در آغاز نمایشنامهی رضا گوران، از شرایطی سخن میگوید که بسیار پیچیدهتر از شرایط قهرمانان دوران مورد نظر "لورکا"ست. شرایطی که صرفا با تاکید بر بازدارندگی سنت و عادت نمیتادامه مطلب